Ezogelin Çorbası

Anneannem, Niğde'de geçen çocukluğunu, evlerindeki kış hazırlıklarını anlatırdı bana. Taş duvarlı, toprak zeminli, loş ve serin kiler odalarından, ona dev gibi gelen küplerden bahsederdi. Yarıya kadar toprağa gömülen, içi üzüm pekmeziyle, zeytinyağıyla dolu toprak küplerden. Tavandan sarkan, iplerle birbirine bağlanmış armutları, sepetlerde bekleyen elmaları, narları, kuru üzümleri, bademleri öyle bir tasvir ederdi ki, o an o kilerde anneannemin yanında ben de durur, meyvelerin birbirine karışmış tatlı kokularını alırdım.

Bolluğun, bereketin olduğu kiler odaları, mutfaklar hep büyülemiştir beni. Bu, konserve mısır kutularıyla, hazır çorba paketleriyle, bulyonlarla, kış vakti alınmış domateslerle, patlıcanlarla dolu zamane mutfağının suni bereketi değildir. 

Bir süredir akşamları sadece çorba içiyoruz. Çeşit çeşit ev yapımı çorbalar. Cam kavanozlardaki bakliyatlara, kesme eriştelere, tarhanalara bakıyorum. O an hangisini canımız istiyorsa hazırlıklara başlıyorum. Kesiyorum, doğruyorum, karıştırıyorum. Bazen yoğurtla tatlandırıyorum, bazen baharatlarla. Mevsiminde hazırladığım domates konservelerini, Antakya'dan kardeşimin getirdiği nefis salçaları, Ziraat Fakültesi'nin domates sularını kullanarak yazın bereketini katıyorum kışlık çorbalarıma. Ocağın üzerindeki bakır tencerede bütün malzemeler yavaş yavaş pişerken; rokadan, kıvırcıktan salata yapıyorum veya annemin turşusunu getiriyorum sofraya. Yanında güzel bir ekmekle, bir ziyafete dönüşüyor yemek.

Ezogelin çorbası, mercimek çorbasıyla beraber en çok bilinen, en çok sevilen çorbalardan. Fakat insan bazen küçük de olsa bir farklılık istiyor. Ben de başka bir tariften esinlenerek, salça yerine zerdeçal kullandım, soğanı hardal tohumuyla çeşnilendirdim. Zerdeçalin, sarı rengi gıdaları renklendiriyor. Zengin, ahşapsı aroması ve limon, zencefil notaları yemeklere lezzet veriyor. Hindistan'da, özellikle mercimek yemekleri ve çorbaları zerdeçalli pişiriliyor. Mide dostu bir baharat olmasının da bunda etkisi olabilir. Çorbayı yoğurtla yeme kısmını sakın atlamayın. Sahiden nefis oluyor.   

Esnaf lokantalarında içtiğimiz ezogelin çorbasının nefis lezzeti uzun uzun kaynatılmış kemik suyundan geliyor. Eğer hazırda ev yapımı tavuk suyunuz veya sebze suyunuz varsa çorbanıza benzer bir lezzet katabilirsiniz.

Ezogelin Çorbası

Malzemeler: 4 kişilik

250 ml. lik su bardağı = 1 cup

Bütün malzemeler tepeleme değil, silme ölçülerde verilmiştir.

• 1 su bardağı (200 gr.) sarı veya kırmızı mercimek
• 2 yemek kaşığı pirinç
• 1 yemek kaşığı ince bulgur
• 1 tatlı kaşığı zerdeçal
• 1 tatlı kaşığı kuru nane
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 7 su bardağı su (Eğer ev yapımı tavuk suyu varsa, 3.5 bardak su ve 3.5 bardak tavuk suyu koyun.)

Soğan için:

• 2 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 adet orta boy (60 gr.) kuru soğan
• Tuz
• 1 tatlı kaşığı kuru nane
• Yarım tatlı kaşığı tane hardal
• Yarım tatlı kaşığı toz kimyon

Servis için:

• Ev yapımı yoğurt veya organik yoğurt
• Limon dilimleri
• Kerevizli tuz

Tarif:

1. Mercimeği ve pirinci bir süzgece koyun. İyice yıkayıp, süzdürün. Büyükçe bir tencereye mercimeği, pirinci, ince bulguru, zerdeçalı, kuru naneyi, tuzu, suyu ve tavuk suyunu koyun.
2. Ocağın orta gözünde, orta ateşte, mercimekler iyice yumuşayıncaya kadar (45 dakika - bir saat) pişirin.
3. Mercimeklerin pişmesine yakın, küçük bir tavaya tereyağını ve zeytinyağını koyun. Kuru soğanı minik minik doğrayın ve tavadakilere ekleyin. Üzerine biraz tuz serpiştirin. Ocağın küçük gözünde, kısık ateşte, soğanlar yumuşayıp, kızarıncaya kadar (15 dakika) kavurun.
4. Soğan kavrulunca üzerine naneyi, tane hardalı ve kimyonu ekleyin. Alt üst edip, ocağı hemen söndürün. Baharatların yanmamasına dikkat edin.
5. Mercimekleri el blenderi ile püre haline getirin. Eğer içinde taneler kalmasını istiyorsanız, bu işlemi fazla uzatmayın.
6. Tavadaki soğanlı karışımı mercimeklerin üzerine dökün. Bu çorba piştikçe ve bekledikçe koyulaşır. Eğer kıvamı koyu ise, zevkinize göre biraz daha kaynar su ekleyin. Tuz ayarını yapın. 5 dakika daha pişirip, ocağın altını kapatın.
7. Çorbayı tabaklara bölüştürün. Üzerlerine birer yemek kaşığı yoğurt koyun. Limon ve kerevizli tuz ile servis yapın. 

Eğer klasik bir ezogelin çorbası pişirmek istiyorsanız, zerdeçalı ve tane hardalı kullanmayın. Herşeyi yukarıdaki gibi pişirin. Soğanlar kavrulduktan sonra naneyi ve kimyonu ekleyin. Üzerine 1 tatlı kaşığı biber salçası ve 2 yemek kaşığı domates salçası koyun. Salçanın kokusu çıkıncaya kadar bir - iki dakika kavurup, püre yaptığınız mercimeklere ekleyin. 5 dakika daha pişirip, servis yapın.

Kereviz yaprakları ve tuz. Bu kadar alakasız iki malzeme birleşir ve nasıl böyle mükemmel bir lezzete dönüşür. Hazırladığım kerevizli tuzu rafadan yumurtaya serpiştiriyorum, nefis! Kardeşimin Antakya'dan getirdiği salçayı ekmeğe sürüyorum. Üzerine bir fiske bu tuzdan serpiştiriyorum, of! Yoğurdun üzerine serpiştiriyorum, harika! Kerevizli tuz ve kurutulmuş acı biber sayesinde, bir taşı bile zevkle yiyebilirim sanıyorum.

Bu reçetede, Maldon deniz tuzu tavsiye ediliyor. Fakat ucuz bir salamura tuz da iyi sonuç veriyor. Ta-ze, City Farm gibi markaların deniz tuzlarına marketlerden ulaşabilirsiniz. Yada Billur'un iri taneli, salamuralık deniz tuzunu alıp, havanda döverek sofralık tuz haline getirebilirsiniz. İnce, un gibi rafine tuzları içindeki katkı maddelerinden dolayı önermiyorum. 

Kerevizli Tuz

Reçete: www.101cookbooks.com

Malzemeler:

• Kereviz yaprağı
• Öğütülmüş deniz tuzu veya kaya tuzu 

Tarif:

1. Kereviz yapraklarının sert saplarını kesin. Yaprakları yıkayın. Salata kurutucusunda veya kağıt havlu yardımıyla iyice kurulayın.
2. Fırını 180 derecede ısıtın. Fırın tepsisine fırın kağıdı serin. Kereviz yapraklarını tek sıra halinde tepsiye yayın. Yapraklar üst üste gelmesin. 
3. Tepsiyi fırına koyun ve 5-7 dakika kadar fırında tutun. Yaprakların yanıp, kahverengileşmemesine dikkat edin. Yapraklar tamamen kuruyup, çıtır çıtır olunca fırından çıkarın. Soğuyunca, parmaklarınızla ufalayın.
4. Eğer az miktarda yaprak kurutacaksanız: Yapışmaz tavaya, kereviz yapraklarını tek sıra halinde yayın. Ocağın küçük bölümünde, kısık ateşte yapraklar kuruyana kadar tutun. İyice kuruyunca, ocaktan alın. Soğuyunca ufalayın. 
5. Eşit ölçüde tuzu ve kereviz yaprağını karıştırın. Kapaklı bir kavanozda saklayın. Arzu ettiğiniz yerlerde kullanın.

Comments

[demiş: Akçay Belgin]

Hepsi çok güzel elinize sağlık.
sevgiler.

[demiş: reyhan]

Merhabalar, fotoglarlari kendinizmi cekiyorsunuz? Hepsine hayran kaldim. Bende guzel fotograflar cekmek istiyorun. Harika da bir Canon'um var ama yetenek yok sanirim :)

[demiş: Şükran Ünal]

Merhabalar, öncelikle mutlu ve sağlıklı yıllar dilerim. Bloğunuzu çok sık yazamasanızda takip etmekten çok keyif alıyorum her satırı beni çok mutlu ediyor kendimden ailemden köklerimden veya benim değer verdiğim alışkanlıklarımdan çok şey buluyorum bu postunuzda olduğu gibi..Yazıyı okurken şimdi her biri öbür dünyada olan anneannem dedemlerim memleketteki evleri, alt kattaki büyük kilerleri, yediğim o lezzetli ürünleri aklıma geldi hatta gözümün önünden birer birer gelip geçti.. ezogelin çorbasını sizin tarifinizle yaparım genelde kimyonu hem çok yakıştırırım lezzet olarak ayrıca gaz giderici özelliğinden dolayı mutlaka mercimekte kullanırım. Limon zaten bu çorbada kullanırız ama kereviz ve tuz olayını deneyeceğim normalde kereviz sapı nın aroması çok yoğundur bilirsiniz ama bu şekilde nefis olacağı kesin. Diğer tavsiyelerinizi de mutlaka deneyeceğim eminim apayrı bir lezzet ve aroma katmıştır şu anda bile o tadı alır gibiyim bu güzel ve değerli bilgiler için çok teşkkürler. sevgiyle kalın..

[demiş: emine bal]

slm
sitenizi ne kadar geç keşfetmişim...
biraz inceledim süpersiniz....
sevgiler

www.annebal.blogspot.com

[demiş: Cigdem Karal]

Çok güzel bir yazı olmuş.
Ben bi de kavanozlara bayıldım desem.

Ellerinize sağlık.

anne çiğdem

[demiş: Elif'in defterinden (mndlna)]

Sizi takip etmeyi seviyorum:)

[demiş: Duygu]

Teşekkür ederim.
Dün akşam çorbayı yaptım,kerevizli tuzla birlikte 2'şer kase içtik.Tost ve salata ile çok güzel bir akşam yemeği oldu..

[demiş: evcini]

Herkese merhaba,:)

Şebnem, tebrik ederim!!. Derin'i öpüyorum:)
Nane kurutur gibi kurutulabilir tabii. Güneşten faydalanmak daha iyi olur.
Duygu, mutfak ipini Samanpazarı'ndaki hırdavatçılardan birinden almıştım. Tütün dizer ya da tütün ipi dersen daha rahat bulabilirsin. Sevgiler,

[demiş: Duygu]

Merhaba Ev Cini.
Zerdeçal evde bitmişti,sırf bu akşam yapabilmek için bu çorbayı,gidip aldım.
Bir de..ben daha önce senin fırında salamura tavuk tarifini yapmıştım (çok lezzetliydi) ve fakat mutfak ipim olmadığı için tavuk tepsiye tabiri caizse serilmişti:)Nalbura sordum,kırtasiyeye baktım,Ankara da mutfak ipi nerede bulabilirim?
Sevgiler.

[demiş: Aslis]

O kadar guzel anlatmissiniz ki, cuma aksami havanin 32 C olmasina aldirmadan yaptim bu corbayi.

[demiş: Şeyma]

Ellerine sağlık, çok güzel görünüyor çorba.. ben de bir gün evde çorba yaparken içine bir dal kereviz atmış ve çorbanın tadının nasıl değiştiğine hayret etmiş, bu yaprakları konsantre biçimde nasıl saklayıp yemeklere katabilirim diye kara kara düşünüyordum.. kerevizli tuz ne güzel bir fikir :) teşekkürler..

[demiş: yemekbirask]

muhteşem bir post olmuş sözü bittiği yer burası olsa gerek..
seval

[demiş: evatolyesi]

Ne güzelde anlatmışsınız :) ellerinize sağlık:)

[demiş: ekmekcikiz]

Kerevizli tuza bayıldım, hemen yapacağım.
Teşekkürler.
:)

[demiş: sebnem]

Peki bir soru, bu kereviz yapraklarini nane kurutur gibi kurutsak annem baba usulu olmuyor mu acaba ? yani kagit uzerine veya bir ortu userine serip golge bi yerde sicak havada kurusa.. ? Yani bizim burasi yaz ya bunu degerlendirsem firinlamak yerine ?

[demiş: sebnem]

Yumm corba nefis gorunuyor.. Tam Derine gore.. Derhal pisirmeli sevgili Mi cim.♥..

[demiş: Kucuk Sef]

Merhaba Ev Cini

Yeni yazıyı görmek beni gülümsetti, hemen heyecanla okudum. Mercimek çorbasına kavrulmuş soğan eklemeyi hiç denemedim, çok güzel olabilir gerçekten. En kısa sürede deneyeceğim.

Yalnız neden bilmiyorum, ilk kez sitede bir yazının hiçbir fotoğrafını göremedim. Sorun bende olabilir mi diye diğer yazılara baktım, tüm fotoğrafları görebiliyorum, ama bu yazının fotoğrafları görünmüyor :(