Brüksel Lahanası
Pişerken yaydığı kokusuyla ters alakalı; zarif, minyatür lahanaların zamanı geldi. Batıda, özellikle yılbaşı hindilerinin yanında garnitür olarak servis edilen Brüksel lahanalarının bizdeki geçmişi pek fazla değil. Belki de o yüzden, hünüz damak tadımıza göre şekillendiremedik. Büyük abisi lahanaya yaptığımız muameleyi yapıp; dolmasını, olmadı kapuskasını, hiç olmadı turşusunu yapamadık. Sorun değil... Belki de, 100 yıl sonra Brüksel lahanası, bizim mutfaklarda, olabileceği en güzel hale bürünecek.
Brüksel lahanası, ilk olarak Ortaçağ'da Brüksel civarında görülmeye başlamış ve 1213 yılındaki piyasa düzenleme belgelerinde adı geçmiş. 15. yy'da iki düğün için verilen ziyafette masayı süslemiş, fakat galiba ilgi görememiş ki, uzun süre kendinden haber alınamamış. 18. yüzyılın sonlarında İngiliz ve Fransız bahçelerinde yetiştirilmeye başlamış. O dönemde yeni yeni yazılmaya başlayan yemek kitaplarında, tek tük Brüksel lahanalı tarifler görülmüş.
Basitçe ve bilindiği şekliyle bu sebze nasıl hazırlanıyor peki: Minik lahanaların, kararmış veya buruşmuş dış yaprakları koparılıyor. Yıkanıyor. Sığacağı ebatta, derince bir tencereye sıkı sıkı yerleştiriliyor. 2-3 cm. üzerine gelinceye kadar, kaynar su ekleniyor. Bol tuz serpilip, 8-10 dakika pişiriliyor. Pişip, pişmediğini anlamak için, bir bıçak saplanıyor. Pişmişse süzdürülüp, bir miktar tereyağı (veya sıvı yağ) ile karıştırılıyor. Servis yapılıyor. Dibini artı şeklinde keserek haşlayanlar da oluyor. Fakat bu şekil; yapraklar dağılıp, içine de bolca su çektiğinden pek tavsiye edilmiyor.
Bir de bu sebzenin, patatesle beraber püresi yapılabiliyor. Patatesin yumuşak, kadifemsi tadıyla; lahananın acımsı ve garipçe tadı biraz dengeleniyor. Fakat yine de harika değil. 100 yıl sahiden de lazım galiba.
Bu arada fotoğrafta sol alt bölümde görülen, İkea'dan aldığım püre aletinden pek memnun kaldım. Üst kısımda görülen eski püre aletini (mouli-legumes) ise Saman Pazarı'ndaki Pirinç Han'dan almıştım. Kullanılamayacak kadar yıprandığı için, ne güzellikte püre elde edilebiliyor, bilemiyorum.
Brüksel Lahanalı Patates Püresi
Kaynak: Jane Grigson's Vegetable Book
Malzemeler: 4 kişilik
- Yarım kilo, ayıklanmış Brüksel lahanası
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 adet büyükçe kuru soğan
- Yarım kilo, kabukları soyulmuş ve küp küp doğranmış patates
- Tuz, karabiber, toz muskat (küçük hindistan cevizi)
- 60 gr. tereyağı
- Süt
Tarif:
- Brüksel lahanalarını, 5 dakika haşlayın ve süzdürün.
- Orta boy bir tencereye sıvı yağı ve kuru soğanı koyun, yumuşayana kadar pişirin. Üzerine Brüksel lahanalarını, patatesleri koyun. Yarım litre kaynar su dökün; tuz, karabiber ve muskatla tatlandırın. Kaynamaya başlayınca, tencerenin kapağını kapatın ve iyice yumuşayana kadar (30 dakika civarında) pişirin.
- Yumuşayan sebzelerin, kalan suyunu süzdürün ve püre aleti yardımıyla püresini çıkartın. Tekrar tencereye alın. İçine tereyağını ekleyin. Kıvamını ayarlamak için bir miktar süt ekleyin. Et ve tavuk yemeklerinin yanında servis yapın.
- Bu püreyi başka şekilde de kullanabilirsiniz: Top kabakların içini dolma yapar gibi oyun. Tuzlu suda haşlayın. İçlerine, eşit miktarda bu püreden doldurun. Üzerine eski kaşar veya Mihaliç peyniri rendeleyin. Fırında kızarana kadar pişirin ve servis yapın.
Bu zor sebze ile yaptığınız yorumlar ve özellikle bbc sitesindeki tarifiniz için çok teşekkür ederim herkese, başta EVCİNİ'ne,
Sevgilerimle,
Selma
demiş: Selma | 23/02/2010 at 09:03
Merhaba Evcini,
Sitenizi nasıl keyifle gezindiğimi anlatamam..Herşey çok güzel görünüyor, her sunum ayrı şıklıkta..Brüksel lahanası tarifinide mutlaka deneyeceğim..(dediğiniz gibi birde evi saran şu kokusu olmasa)
Ellerinize sağlık,
Sevgiler
demiş: Feyza FİDAN | 04/01/2008 at 15:28
Bildiğim kadarıyla bu tür eski püre aletleri domates püresi gibi ince püreleri yapmak için kullanılıyor. Sevgiler...
demiş: funda | 30/12/2007 at 20:46
vermiş olduğun bilgiye ve güzel tarife teşekkürler cnm.ellerine sağlık.
demiş: semra | 26/12/2007 at 22:24
Brüksel lahanasını farklı yorumlamışsın sevgili evcini... Denemeli...
Sayfanın yeni dizaynını çok beğendim.
Sağlıkla, huzurla, mutlulukla nice güzel yıllara. Yeni yılın kutlu olsun.
demiş: hülya yılmaz | 26/12/2007 at 00:22
Brüksel lahanasını sevmediğim için annem aynı boyda yaptığı köfteleri, beşamel sosuyla fırına vermişti. Böyle bir lezzet olamaz, bayılmıştım. Bu bahaneyle aklıma geldi en kısa sürede deneyeceğim:) Tabiki bu tariften sonra
demiş: meltem | 24/12/2007 at 12:15
Sevgili Evcini,
Ellerinize saglik hersey cok ozenli ve guzel.
Bayraminizi kutluyor, sevgilerimi gonderiyorum.
demiş: Aybike | 19/12/2007 at 20:00
Lahana olsunda ne olursa olsun.Brüksel lahanasi da favori yemegim.Bende kestanelesini yeni yayinladim.Hmmmmmm
BAYRAMINI KUTLAR AILEN ILE DAHA NICE NICE MUTLU BAYRAMLAR GECIRMENI DILERIM.
demiş: SERAP | 19/12/2007 at 11:07
pek sevmesemde bu lahanayi arada bir yemesi iyi oluyor.. farkli bir lezzet aradiginda insana iyi geliyor :) pure halini dusunmek lazim hatta bir denemekte.. ellerine saglik.
bu arada hayirli bayramlar...
demiş: yasemin | 19/12/2007 at 09:43
Hande, teşekkür ederim:) kitap için çalışıyorum fakat çok titizlendiğim için uzun zaman alacağa banziyor.
acemi, başkalarının nasıl yaptığını merak ediyorum. Öğrendiğim şeyler bana ilham veriyor. Paylaştığın için teşekkürler.
Tabakta, sizin de bayramınız kutlu olsun. Sevgiler,
demiş: ev cini | 18/12/2007 at 23:17
İyi ve her şeyin istediğinden de daha güzel olacağı harika bir bayram diliyorum.
Sevgiler…
demiş: Tabakta Lezzetler... | 18/12/2007 at 13:05
Ben brüksel lahanalarını salata şeklinde tüketiyorum. Haşlanmış lahanaları hazır salata baharatları ve zeytinyağıyla karıştırıyorum. Gerçi son 2 denememde lahanalar çok acı olduğu için bir kaç tane yedikten sonra çöpe atmak zorunda kaldım.
Bir İtalyan arkadaşım da annesinin haşlanmış brüksel lahanalarını parmesan peyniriyle fırınladığını anlatmıştı.
Siz gerçi sormamışsınız siz nasıl yersiniz diye ama belki fikir verir diye yazayım istedim.
demiş: acemi | 18/12/2007 at 00:49
Merhaba Ev Cini,
Seni cok uzun zamandir zevkle okuyorum. Yalniz artik boyle internet sitelerinden okumak kesmiyor beni. Artik bu guzel resimlerinin toplandigi ve yazilarinin gene bu sicaklikla yazildigi bir kitap. evet evet kitap. Yoksa ben kendi imkanlarimla cikartip satisa sunmayi planliyorum :)
Sevgiler
demiş: Hande | 17/12/2007 at 15:21
eski püre aletini (mouli-legumes) Tchibo 2008 ürünleri arasında bulabilirsiniz. Alet aynı resimdeki haliyle tüketiciye sunulmuş. Bilginize
Ayrıca bu pürenin içine havuç da koyabilir, değişik şekiller vererek çocuğunuza da yedirebilirsiniz. Biz öyle yapıyoruz. :-)
Sevgiler
demiş: Ayşegül | 17/12/2007 at 12:13
Merhaba ve ellerinize sağlık elinizden herşey çok güzel fekat bu tarif biraz zorlayacak beni... Yine de toprak ananın verdiği nimetler önünde saygıyla eğiliyorum. Bu nacizane sebzeyi havuçlu ve bol kıymalı domates sosuyla pişirmek süper bir de aklıma şu geldi çiğ olarak ince kıyım yapıp yoğurt, ceviz, dereotu ile soğuk tüketsek olur mu acaba biraz gaz yapabilir ama ... Sevgiler
demiş: kadriye zerrin kubas | 15/12/2007 at 23:21
ben bu kis hep boyle yaptim, gercekten super oluyor:
http://www.101cookbooks.com/archives/goldencrusted-brussels-sprouts-recipe.html
gecen bbc'de yayinlanan bir programa (gardener's world - "super foods") gore bu cok faydali kucuk seyler haslaninca besin degerlerini buyuk olcude kaybediyorlarmis.
demiş: basak | 15/12/2007 at 04:37
GEÇENLERDE BENDE TAVUKLU BRÜKSEL LAHANASI YAPMIŞTIM. KALANLARI NE YAPSAM DİYE DÜŞÜNÜYORDUM. FİKİR VERDİNİZ TEŞEKKÜRLER. ELİNİZE SAĞLIK....
demiş: AySeL | 14/12/2007 at 16:59
Ben artik kitabini istiyorum Ev Cini,resimlere yazilara bak bak doyamiyorum. Print edip kendim kitap yamya kalkissam guzel olmayacak...Lutfen lutfen lutfen
demiş: Hande | 14/12/2007 at 16:27
Yok, gitti yorumum. Halbuki demistim ki bu bruksel lahanasini nedense burada hic bir genc insan sevmez de anneler yedirmeye bayilir, tuhaf bir seydir diye.
Bir de buharda pisirince hem yesil, hem dagilmadan, hem de vitaminli kaliyor ama buharda pisirirken o + seklinde kesmezsek cok zor pisiyor demistim.
O buharda pismis halini bacon ve butun haslanmis kestanelerle soteleyip guzel bir hindi garnituru yapiyorlar, ben hic denemedim ama lezzetli olacagi kanaatindeyim.
demiş: deniz a | 13/12/2007 at 08:56
Bati dunyasinin nufusunun buyuk bir kisminin travmatik anilari var bruksel lahanasiyla. Sanirim seven tek bir genc insan tanimadim ben. Ama annelerin yedirtmeyi en sevdigi yiyecek bir yandan da. Tuhaf sey.
Neyse efendim, bence de yazik ve gunahtir suya atip haslamak bu sevimlileri. Bizim evde cok cok tuketilir ama buharda pisirilerek. Buharda pisirince o alt kismini arti seklinde kesme durumu illa ki gerekli. Hem yesil, hem pismis hem de suyuna butun degeri kacmamis bir sekilde pisiyorlar oyle.
Hindinin yanina biraz bacon parcalari, bir de butun haslanmis kestanelerle sote edilip servis ediliyormus, epey leziz olur sanirim, hic denemedim ama.
demiş: deniz a | 13/12/2007 at 08:53
Gecen yil kisin Turkiye'ye gittigimde annem kapuska benzeri bir yemek koydu onume. Bu ne deyince hani kucuk lahanalar ya onlardan yaptim dedi. Yani usenmeden tek tek o lahanalari kucuk kucuk kapuskalik hale mi getirdi ama onlar butun olarak haslanarak yenir deyince de ne bileyim ben sonucta lahana iste diye cevap verdi. Anneler yapinca her sey lezzetli olur ama bruksel lahanasi kapuska tarzinda kesinlikle lezzetliydi :))
demiş: ycurl | 13/12/2007 at 05:54